e

Bergama Tiyatro Festivali

Bergama, 2500 yılı aşan tarihinde insan sesi ve nefesinin hiç kesilmediği, imparatorluk başkentliği yapmış bir kent. Büyük bir kültürel zenginliğe sahip bu şehir, tarihte birçok ilke ev sahipliği yapmış ve günümüzde devam eden (etmesi gereken) birçok tartışmanın da mekanı olmuş; Aristoniconus’un köleler ile birlikte Roma’ya karşı giriştiği mücadelede, Zeus Altarının şimdilik Berlin’de son bulan tartışmalı yolculuğunda, yapılmak istenen altın madenlerine karşı Bergama köylülerinin giriştiği çevre mücadelesinde, 1937 yılından günümüze kadar kesintisiz devam eden dünyanın ilk yerel festivallerinden Bergama Kermesi süreçlerinde olduğu gibi. Tüm bu birikimin de etkisiyle Bergama Tiyatro Festivali, katılımcıları için özel bir seyir deneyiminin yanında; kültür, sanat, tarih ve güncel olayların hayatımıza yansımalarını performans sanatları aracılığıyla tartışmaya açıyor. Bu uzun soluklu ve zor sürecin ikinci deneyimi, üç yıllık bir aradan sonra yeniden hayat buluyor.

Bergama Tiyatro Festivali ilk kez gerçekleştiği 2018 yılında, Bergama’nın kültür mirasını, Berlin ile olan tarihi ilişkisini ve gündelik yaşam dinamiklerini önceleyen bir program hazırlayıp seyircisi ile buluştu. Bu buluşma, ilk senesi olmasına rağmen özellikle Bergama’nın kendine has atmosferi sayesinde katılımcıları için özel bir deneyim alanı yarattı. 2018’den 2021 yılına festivalin gerçekleş(e)mediği üç yıllık sürede yaşananlar ve değişenler, festivalin Bergama ve çevresi ile kurduğu ilişkileri değerlendirmesine, 2018 yılında festivalin uygulama sürecinde eksik kalan pratikleri sorgulayarak her anlamda yeni bir başlangıç yapmasını gerekli hale getirdi.

Bu yeni başlangıç, temelinde sürdürülebilir bir festival yapısı oluşturmayı hedefleyen dört ana konu etrafında kurgulandı. Bu kitapçıkta detaylarını göreceğiniz tüm program da bu dört konu ''Yerelleşme - Sektörleşme - Engellenen Bireylerin Kültür ve Sanat Hayatına Katılımı - Gençler ve Çocuklar'' üzerinden 10 bölüme ayrıldı. Sahnesinden, Dünyadan, Bergama’dan, Bölgeden, Çocuklar İçin, Festival Özel, Yürüyüşler, Paneller, Alana Dair Atölyeler ve Somut Olmayan Kültürel Miras Atölyeleri.

Yerelleşme: Sürdürülebilir bir yapı kurmanın ilk adımı. Festivalin yerelle olan bağını güçlendirmek ve 2018'de eksik kaldığını düşündüğümüz bu ilişkinin geliştirilmesi için, Bergama'da yer alan sivil toplum kuruluşları ve festivalin yürütücü ekibine dahil olan Bergamalı ekip arkadaşları ile birlikte çalıştık. Operasyon ile ilgili bu adımların yanında içeriğin yerelleşmesi için de yaptığımız açık çağrı ile Bergama'dan festivalde yer almak isteyen herkesi ''Bergama'dan'' bölümünde, bu çağrıya Ege Bölgesi’nden yanıt veren 23 ekipten 5’ini de ''Bölgeden'' diye adlandırdığımız bölümde programa dahil ettik.

Sektörleşme: 2018’den bugüne çok şey değişti; insani krizler, pandemi, iklim krizi dünyaya bakış yöntemlerimizi “zorunlu” olarak değiştirdi. Pandemi sürecinin özellikle kültür sanat alanında oluşturduğu tahribat sonrası, tiyatro alanında öne çıkan temel ihtiyaçların sürdürülebilir yapılar kurmak ve genel olarak sektörleşme sorunu olduğunu görüyoruz. BTF olarak bu sene özellikle performatif programımızı oluştururken ''Sahnesinden'' bölümünde izleyeceğiniz zor zamanlar geçiren mekanı olan ekipler ile bir araya gelmeye karar verdik. Bu ekipler ile bölgeden amatör - profesyonel tiyatro üreticilerinin buluşacağı, ‘’Alana Dair Atölyeler’’ ve ‘’Paneller’’ ile sektörleşme süreçlerine katkı sağlayacak bir ortam hazırlamayı, deneyim paylaşmayı, Türkiye'de ve dünyada yaşanan güncel tartışmaları Bergama’ya taşıyarak alan genişletmeyi umuyoruz.

Engellenen Bireylerin Kültür ve Sanata Katılımı: Kültür sanat alanının herkes için erişilebilir olması, BTF’nin 2021’de gerçekleştirmeyi umduğu yeni başlangıcın bir diğer uzun vadeli hedefi. Sosyal ve kültürel yaşama erişim hakkının herkes için eşit derecede sağlanması adına ufak da olsa bir katkı sunmak, herkesin olduğu kadar BTF’nin de sorumluluğu. Dezavantajlı grupların kültür sanata erişebilmesi adına bu seneden başlayıp her sene geliştirmeyi umduğumuz süreçte üretici, seyirci ve uygulayıcı kademelerinden katılımcılara alan açmayı umuyoruz.

Gençler ve Çocuklar: En büyük hayalimiz Bergama’da başladığımız bu yolculuğun uzun yıllar devam etmesi, festivalin bahsi geçen tartışmalara zemin hazırlaması ve sadece seyirlik bir etkinlik olmanın ötesinde bir buluşma noktası haline gelmesi. Bunu ve belki şu an aklımıza gelmeyen, fazlasını gerçekleştirmek için çocukların ve gençlerin bu sürece katılımını sağlamak çok önemli. Yaşadıkları şehri seven, bu şehrin geçmişi ile ilgili farkındalıklarını arttırdıkları için bugünü ile daha sağlıklı ilişkiler kuran gençler ve çocuklar BTF’nin bir sonraki seyircileri, uygulayıcıları ve sanatçıları olacaklar. Bu ortamı sağlamak adına ''Çocuklar İçin'' bölümüyle BTF’de ama daha önemlisi yaşadıkları şehirde, çocukların güzel anılar biriktirmelerini sağlamak ve bunu sürdürülebilir hale getirmek, bu yeni başlangıcın bir diğer önemli ayağı. BTF bu yeni başlangıçta gelecekteki seyircileri, sanatçıları ve yöneticileri ile buluşup birlikte izleyip, eğlenip, öğrenecekleri uzun soluklu bir sürecin ilk adımını atıyor.

T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın katkıları, İzmir Büyükşehir Belediyesi, Bergama Belediyesi, Bergama Kültür ve Sanat Vakfı (BERKSAV), Bergama Ticaret Odası (BERTO) ile Ne Yerde Ne Gökte Derneği’nin büyük destekleriyle gerçekleşen Bergama Tiyatro Festivali’nde, ''Festival Özel'' ve ‘’Yürüyüşler’’ bölümleri ile Bergama’nın ilklerle dolu tarihi sokaklarında kaybolmanın, Atta Festival ve İstanbul Fringe Festival’in yönlendirmeleri, Institut français Türkiye İzmir ve Macar Kültür Merkezi destekleriyle ''Dünyadan'' sahne sanatlarına dair örnekleri Bergama'nın antik tiyatrolarında, çağdaş mekanlarında izlemenin; ‘’Somut Olmayan Kültürel Miras Atölyeleri’’ ile bir kente dair bambaşka hikayeleri keşfetmenin; sürdürülebilir, paylaşan, dönüşen bir festivalin hayaliyle yeniden merhaba. Hepiniz ilklerin şehri Bergama'ya tekrar hoşgeldiniz.

Eren Arıkan
Festival Direktörü

Bergama Theatre Festival

Bergama is a city that has been the capital of an empire, with a great cultural richness, where the human voice and breath have never been interrupted in its history of more than 2500 years. In addition to the many firsts it hosted, Bergama has also been the venue for many ongoing (and that need to continue) debates throughout history; The war of Aristoniconus against Rome with the slaves, the controversial journey of the Zeus Altar that ended in Berlin for now, the environmental struggle of the villagers of Bergama against the construction of gold mines, Bergama Kermesi, one of the world's first local festivals which started in 1937 and that continues uninterruptedly until today, are only to name a few. With all of this historical accumulation still present in the city, the Bergama Theater Festival (BTF) becomes a special viewing experience for its participants, along with opening the reflections of culture, art, history, and current events up for discussion in our lives through performance arts. After a long and difficult process, this second experience of the Bergama Theater Festival returns after a three-year hiatus.

In 2018, when the Bergama Theater Festival was held for the first time, it met with the audience by preparing a program that prioritized Bergama's cultural heritage, its historical relationship with Berlin and the dynamics of daily life. Although the festival was in its first year, it created a special experience area for its participants, especially thanks to the unique atmosphere of Bergama. What happened and changed during the three-year period between 2018 to 2021, when the festival did not take place, made it necessary for the festival team to evaluate the relations it established with Bergama and its surroundings, and to make a fresh start in every sense by questioning the practices that were missing in the implementation process of the festival in 2018.

This new beginning was built around four main themes aiming to create a sustainable festival structure. The entire program, the details of which you will see in this booklet, is divided into 10 sections, on these four topics: Localization - Sectorization - Participation of Disabled Individuals in Cultural and Artistic Life - Youth and Children. From The Stage, From The World, From Bergama, From The Region, For Children, Festival Special, Walks, Panels, Field Workshops and Intangible Cultural Heritage Workshops.

Localization: The first step to establish a sustainable structure. We worked with non-governmental organizations in Bergama and teammates from Bergama, who are included in the executive team of the festival, to strengthen the festival's bond with local citizens and to develop this key relationship that we think was missing in 2018. In addition to these steps regarding the festival operations, with the open call we made for the localization of the content, everyone who wanted to take part in the festival from Bergama are included in the section From Bergama and five of the 23 teams that responded to this call from the Aegean Region are included in the section From the Region.

Sectorization: A lot has changed since 2018; humanitarian crises,the pandemic, the climate crisis have changed our way of looking at the world as forced. After the destruction caused by the pandemic process, especially in the field of culture and arts, we see that the main needs that come to the fore in the field of theater are the need of establishing sustainable structures and industrialization in general. As BTF, we decided to come together with the artistic teams that have a difficult time during the pandemic, especially when we were creating our performative program, which you will watch in the episode From the Stage. With these teams, we hope to create an environment where amateur - professional theater producers from the region will meet, contribute to the sectoralization processes with Workshops on Field and Panels, share experiences, and expand the horizons by bringing current discussions in Turkey and the world to Bergama.

Participation of Disabled Individuals in Culture and Arts: Making arts and culture accessible to all is another long-term goal of the new beginning that BTF hopes to achieve in 2021. It is the responsibility of BTF, as well as everyone, to make an effort to ensure equal access to social and cultural life for all. Starting this year, and targeting to develop every year moving forward, we hope to open up space for participants in the producer, spectator and practitioner levels in the theatrical process, in order to enable disadvantaged groups to access culture and arts.

Youth and Children: Our biggest dream is that this journey we started in Bergama will continue for many years, that the festival will lay the groundwork for the aforementioned discussions and become a meeting point beyond just being a spectacle. It is essential to ensure the participation of children and young people in this process in order to realize this. Young people and children, who love the city that they live in and who establish healthier relationships with the present because they increase their awareness of the past of their city, will be the next audience, practitioners and artists of BTF. In order to provide this environment, another important pillar of this new beginning is to ensure that young people and children accumulate pleasant memories of the Bergama Theater Festival with the For Children section, but more importantly, of the city where they live. In this new beginning, BTF is taking the first step of a long-term process where future audiences, artists and directors will meet, watch, have fun and learn together.

With our special thanks for the contributions of; the Republic of Turkey, Ministry of Culture and Tourism and the great support of the Izmir Metropolitan Municipality, the Municipality of Bergama, the Bergama Culture and Art Foundation (BERKSAV), the Bergama Chamber of Commerce (BERTO) and the Ne Yerde Ne Gökte Association; we welcome you again with the hope of getting lost in the historical streets of Bergama, full of firsts, with the “Festival Special” and “Walks” sections; we hope of watching novel examples of performance arts from around the world in the ancient theaters and contemporary venues of Bergama with the guidance of Atta Festival, the Istanbul Fringe Festival, and with the support of the Institut Français Turkey İzmir and the Hungarian Cultural Center; we hope of discovering different stories about a city with the “Intangible Cultural Heritage Workshops”; and we hope and dream of a sustainable, sharing and ever-transforming festival.

Welcome back to Bergama, the city of firsts.

Öner Eren Arıkan
Festival Director